Connect with us

DÜNYA

Ukrayna savaşında AB-Türkiye ilişkileri nasıl?

Almanya’nın önde gelen niyet kuruluşlarından Bilim ve Siyaset Vakfı (SWP), Rusya’nın Ukrayna savaşının AB-Türkiye bağlarına mümkün etkilerini …

Published

on

Almanya’nın önde gelen niyet kuruluşlarından Bilim ve Siyaset Vakfı (SWP), Rusya’nın Ukrayna savaşının AB-Türkiye bağlarına mümkün etkilerini mercek altına alan dikkat cazibeli bir analiz yayımladı.

SWP bünyesindeki Uygulamalı Türkiye Araştırmaları Merkezi (CATS) uzmanı Sinem Adar tarafından kaleme alınan analizde, Rusya’nın Ukrayna’ya saldırarak Soğuk Savaş sonrasında oluşturulan güvenlik mimarisini tehlikeye attığı, bunun Avrupa için olduğu kadar Türkiye için de “önemli bir dönüm noktası” olduğu vurgulandı.

Analizde, savaşın yol açtığı jeopolitik ve ekonomik zorunlulukların, kısa vadede Türkiye’nin NATO üyeliği ve AB ile Paydaşlık Muahedesi çerçevesinde Batı’yla hareket etmeye devam etmesini beklenen kıldığına işaret edildi.

Uzun vadede ise, taraflar ortasında tam manasıyla bir stratejik ahenk sağlanması ihtimalinin “kesin olmaktan çok uzak olduğu” belirtildi.

İlgileri onarma fırsatı var mı?

Ukrayna savaşı ile yaşanan jeopolitik değişimin AB’ye Türkiye ile irtibatlarını onarma fırsatı sunduğuna dikkat çeken Sinem Adar, şu tespitini aktardı:

“Bu sırf içinde bulunulan jeopolitik gelişmelerin tartısından kaynaklanmıyor. Ayrıyeten Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, çok ince bir ipte yürümeye çalışıyor ve sonunda bir taraf seçmek zorunda kalacak.”

Bununla birlikte, AB-Türkiye temaslarının geleceğine ilişkin belirsizliklerin sürdüğünün altını çizen Adar, bunun bir çok nedeni bulunduğunu belirtti.

Türk kamuoyunda Batı’ya karşı güvensizliğin hakim olduğunu, Avrupa başşehirlerinde, özellikle de siyasi karar alıcılarında da, demokraside yaşanan gerileme ve dış siyaseti nedeniyle Türkiye’ye karşı güvensizlik olduğunu aktaran Sinem Adar, ayrıyeten Avrupa kamuoylarında da Türkiye’ye yönelik tepkisel, eleştirel algının sürdüğüne işaret etti.

Şahsi siyasi öncelikler

Adar, analizinde ayrıyeten Türkiye’nin kendi ekonomik ve güvenlik çıkarlarını elinden geldiğince müdafaaya çabalayacağını, bağımsız bir dış siyaset izlemeyi sürdürebileceğini, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın da kendi siyasi geleceğini önceliklendireceğini belirterek, şunları kaydetti:

“Kesin olan şu: Erdoğan ve iç siyasetteki müttefikleri için cumhurbaşkanlığından ayrılmanın maliyeti, misyonda kalmanın oluşturduğu maliyetten çok daha yüksek.”

Sinem Adar, kaleme aldığı yazısında Erdoğan için, “AB ve genel olarak Batı ile daha fazla yakınlaşmanın ona daha fazla getirisi olacaksa rotasını değiştirmekten çekinmez” tespitini aktardı.

Bununla birlikte Türkiye’deki kamuoyu tartışmalarında Batı aksiliğinin hakim olduğunu ve bunun basitçe değişemeyeceğini anlatan Adar’a göre Erdoğan’ın şahsen kendisi bu kutuplaşmadan yarar sağlıyor, iç kamuoyuna yaptığı konuşmalarda bunu aktif olarak besliyor.

Ankara’yı yakınlaşmaya iten nedenler neler?

Sinem Adar, SWP tarafından yayımlanan analizinde, Türkiye’deki siyasi aktörleri de ayrıntılı olarak irdeliyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın ilgilerde yeni bir sayfa açma teşebbüslerine uzun süre isteksiz bir hal sergileyen Batılı liderlerin Ukrayna savaşı ile değişen tutumuna işaret edilen analizde, “Erdoğan, Batılı liderlerin yeniden Türkiye’ye ilgi göstermesini, ülkenin artan jeopolitik değerinin bir delili olarak görüyor. Türk siyasi liderliği bu varsayıma dayanarak mevcut konjonktürü, savunma ve güvenlik üzere ihtilaflı konularda Batılı müttefikleri üzerinde baskı uygulamak için bir fırsat olarak görüyor” kelamları yer aldı.

Ankara’nın Mart başından itibaren söylemlerinde Batı yanlısı mesajlarda artış olduğuna dikkat çekilen analizde, bunda AB ve ABD’nin, Rusya’nın Ukrayna işgaline ekonomik yaptırımlar yoluyla verdiği yanıtın etkili olduğu, Batı’da sergilenen birliğin de Ankara’yı, “Batı sonrası dünya düzeni” formundaki temel varsayımında kuşkuya düşürmüş olabileceği belirtildi.

“Batı zıtlığı ana fay sonlarından biri”

CATS uzmanı Adar, Rusya’nın Ukrayna savaşıyla ilgili olarak Türkiye’de yürütülen tartışmalara Batı zıddı söylemlerin hakim olduğuna dikkat çekerken, “Savaş, Batı tersliğinin Türkiye’deki siyasi rekabette ana fay çizgilerinden birini oluşturduğunu bir sefer daha gözler önüne serdi” yorumunu yaptı.

Son haftalarda hükümet yanlısı medyada yayımlanan yorumlara da yer verilen analizde, bu yorumlarda “artık çok kutuplu bir dünyanın şekillenmekte olduğu, Türk liderliğinin savaşta arabulucu rolü üstlendiği, Batılı başkentlerde memnuniyet yaratan bu gelişmelerin de Türkiye’nin bağımsız dış siyaseti ile artan nüfuzunun bir delili” olarak nitelendirildiğine işaret edildi.

Sinem Adar, AKP iktidarını oluşturan ittifak bünyesindeki farklı aktörlerin hallerini da incelerken bu aktörlerin “Türkiye’nin Batı karşısındaki yükselişini” söylemlerinde kullandıklarına dikkat çekerek, örnek olarak MHP lideri Devlet Bahçeli ile İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’nun açıklamalarını ve Berat Albayrak’a yakınlığı ile bilinen medya gurubundaki Batı zıddı yorumları sıraladı.

Batı aksisi söylemlerin Türkiye siyaset sahnesinin sol kanadında da yankı bulduğuna, bunun da merkezinde ABD zıtlığının yer aldığına işaret eden Adar, Avrasyacılar ve Ulusalcıların yaklaşımlarını mercek altına alarak, Erdoğan’ın tekrar NATO ile yakınlaşmasının sol cenahtaki farklı aktörlerde yol açtığı telaşlara dikkat çekti.

Muhalefet partileri nasıl bir tutum sergiliyor?

Merkezdeki muhalefet partilerinin Rusya’nın Ukrayna’ya saldırısına verdikleri tepkilerde Batılı kurumların Türkiye’nin demokratikleşmesindeki değerine vurgu yaparken, Türkiye’nin Rusya’ya artan bağımlılığını eleştirdiklerini hatırlatan Adar, HOŞ Parti başkanı Meral Akşener, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu, DEVA Partisi lideri Ali Babacan’ın açıklamalarından örnekler sıraladı.

Adar, analizinde merkezdeki siyasi aktörlerin Türkiye’nin Batı ile stratejik irtibatlarının, kurallar ve demokratik ögeler yerinde tekrar canlandırılmasını savunduklarına işaret etmekle birlikte, bu söylemlerde iktidarı oluşturan ittifak üzerinde baskıyı artırma gayeli taktiksel bir boyut olduğuna da işaret eti.

Ayrıyeten bu aktörlerin Türkiye’nin dünyadaki yerine dair savlı jeopolitik niyetlerden uzak olmadıkları, birebir vakitte dış ve güvenlik siyasetlerine ilişkin bakış açısı ve özellikle de Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin Avrupa ve ötesine yönelik beklenen sonuçları ile ilgisinin de çok açık olmadığı vurgulandı.

AB’li karar alıcılara teklifler

CATS uzmanı Sinem Adar, analizinin son kısmında ise AB’deki karar alıcılara, Türkiye ile bağlar konusunda bir dizi tekliflerde bulundu.

Münasebetlerin orta ve uzun vadede nasıl şekillendirileceğinde Türkiye’deki iç siyasi dinamikler kadar AB’nin tercihlerinin de belirleyici olacağına işaret eden Adar, Avrupalı siyasi karar alıcıların aslında Türkiye ile sürdürülebilir bir çalışma ilgisinin,

“bir tercih değil bir zorunluluk” olduğunun farkında olduklarını vurguladı.

AB’nin, “dar kapsamlı” da olsa Türkiye ile itimat tabanında, sürdürülebilir alakalar inşa etmekte yapan bir rol oynayabileceğine işaret eden Adar, Avrupalı siyasi karar alıcıların üç konuya özel kıymet atfetmeleri gerektiğine dikkat çekti.

Üç kritik konu: Rusya, işbirliği, demokrasi

CATS uzmanı Adar’a göre, AB’nin öncelikle, kısa vadede, Türkiye’den Batı’nın Rusya’ya yaptırımlarını baltalayacak adımlardan kaçınmasını, Rusya ile ekonomik ilgilerini bu dönemde geliştirecek adımlar atmamasını talep etmesi gerekiyor.

Rusya’nın Türkiye’yi, kendisini içine sürüklediği güçlü durumdan çıkmasını sağlayacak ülke olarak gördüğünü belirten uzmana göre, Kremlin’in yaptırımları delecek kanalları oluşturma teşebbüslerine Ankara’nın müsaade vermemesi gerekiyor.

Sinem Adar, AB’nin ayrıyeten Türkiye konusunda üyeler ortasında birlik sağlamak konusunda faal efor göstermesi gerektiğine vurgu yaptı.

CATS uzmanı, üye ülkeler ortasında çıkar ve tehdit algılarındaki farklılıklar nedeniyle bunun çok da kolay olmadığını, bununla birlikte, yeni gerçekler ışığında AB’nin Türkiye ile çıkarların örtüştüğü alanlarda işbirliği arayışında olmasının bedelli olduğunu kaydetti.

Adar, bunun için de ikili tansiyonların AB düzeyindeki siyaset belirleme süreçlerini rehin almasına müsaade verilmemesi gerektiğine işaret etti.

AB’nin güvenlik ve iktisat alanlarında Türkiye ile ilgileri geliştirirken, demokrasiyi ikinci plana atmaması gerektiğini savunan uzman, “Avrupalı siyasi karar alıcılar, otoriter devletlerle ilgilerinde birden fazla vakit istikrara demokrasiden daha büyük bedel atfetti. Rusya ile alakalar bu yaklaşımın uzun vadede meyve vermediği gerçeğini acı bir halde gözler önüne seren değerli bir örnek” görüşünü vurguladı.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

AVRUPA

Síofra O’Leary; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin ilk kadın başkanı

Published

on

İrlandalı yargıç Síofra O’Leary, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) ilk kadın başkanı oldu.

Ocak ayından bu yana mahkemenin başkan yardımcısı olan O’Leary, Kasım ayında üç yıllık görevi devralacak. Genel mahkemenin gizli saklı oyla seçtiği bu pozisyonda daha önce İzlandalı Robert Spano vardı.

2 Temmuz 2015’ten beri Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi yargıcı ve 2 Ocak 2022’den beri Mahkeme başkan yardımcısı olarak görev meydana getiren O’Leary, 1 Kasım 2022’de Robert Spano’nun yerini alarak başkan olacak.

Yargıç O’Leary The Irish Times’a verdiği röportajda, ‘ mahkemenin Ukrayna’nın işgali nedeniyle bir dönüm noktasında olduğunu, savaşın ve insan hakları ihlallerinin çok yoğun olduğu bu dönemde, neden bu mahkemeye ve kurultay sistemine ihtiyaç bulunduğunu gösterdiğini’ söyledi: “Mahkemenin varlık nedeni, Avrupa’nın geçmişin dehşetini tekrar yaşamamasını sağlamaktır.”

O’Leary, Kasım ayındaki resmi atamasının arkasından, mahkemeyi temsil edecek ve mahkemenin genel kurul toplantıları dahil olmak üzere çalışmalarını yönetecek.

İlk hanım başkan, 70 binden fazla bekleyen dava; Ukrayna, Myanmar ve Çin’deki insan hakları ihlalleriyle ilgili artan endişeler ve yeni Britanya başbakanı Liz Truss’un mahkemeye düşmanlığını bildirmesi benzer biçimde nedenlerle mahkemenin son iki yıl içindeki en çalkantılı dönemlerinden birine başkanlık edecek.

İrlanda Dışişleri Bakanı Simon Coveney, O’Leary’nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi Başkanlığı’na seçilmesini memnuniyetle karşıladı ve bu atamayı İrlanda için bir ‘gurur kaynağı’ olarak niteledi.

Continue Reading

AVRUPA

Berlin’de Ukrayna’ya tank sevkiyatı tartışması

Ukrayna’dan ülkenin doğusunda Rus birliklerinin işgali altındaki kimi bölgelerde denetimin yine sağlandığına dair açıklamalar gelirken, Almanya …

Published

on

Ukrayna’dan ülkenin doğusunda Rus birliklerinin işgali altındaki kimi bölgelerde denetimin yine sağlandığına dair açıklamalar gelirken, Almanya’da da koalisyon partileri ortasında Ukrayna’ya ağır silahlar gönderilmesine ait tartışmalar alevlendi.

Sosyal Demokrat Partili (SPD) Başbakan Olaf Scholz ve Savunma Bakanı Christine Lambrecht, zırhlı araçların sevkiyatı konusunda Almanya’nın tek başına hareket etmeyeceğini vurgularken, koalisyon ortakları Yeşiller ve Hür Demokrat Parti (FDP) ile muhalefetteki Hristiyan Birlik (CDU/CSU) partileri Ukrayna’ya ağır silahlar da dahil olmak üzere takviyenin artırılması gerektiğini savunuyor.

Almanya tek başına hareket etmeyecek

Başbakan Scholz, bugün Berlin’de İsrailli mevkidaşı Yair Lapid ile düzenlediği basın toplantısında da Ukrayna’ya tank ve gibisi zırhlı araçların gönderilmeyeceğinin altını çizdi.

Ukrayna ordusunun doğudaki ilerlemesine işaret eden Scholz, Almanya’nın vermiş olduğu silah takviyesinin savaşın mevcut durumunda kıymetli bir katkı sağladığını belirtti.

“Alman hükümetinin başından beri izlediği tavır gelecekte de izleyeceğimiz tavır olacak, Almanya tek başına hareket etmeyecek” sözüne vurgu yapan Scholz, ABD, Fransa ve İngiltere’nin de bugüne kadar Ukrayna’ya tank göndermediğini tabir etti. Scholz, Almanya’nın Ukrayna’ya obüs, roketatar üzere ağır silahlar ve hava savunma araçlarıyla dayanak verildiğini de kelamlarına ekledi.

Gepard tipi uçaksavar, PzH 2000 tipi obüs, çok namlulu roketatar ve havadan havaya taarruz füzesi Iris-T, Rusya’nın işgale başlamasından sonra Almanya’nın Ukrayna’ya gönderdiği silahlar ortasında bulunuyor.


Almanya Başbakanı Olaf Scholz, Almanya’nın müttefikleri ile birlikte hareket etmesi gerektiği görüşünde. Fotoğraf: Michael Kappeler/dpa/picture alliance

Ek yardımlar değerlendiriliyor

Sosyal Demokrat Partili Savunma Bakanı Lambrecht de Berlin’de katıldığı bir aktiflikte bugüne kadar hiçbir ülkenin zırhlı araç göndermediğini hatırlatarak, “Almanya’nın tek başına hareket etmemesi konusunda uzlaşmaya varmıştık” dedi.

Buna karşın Alman hükümetinin Ukrayna’ya nasıl ek yardımlarda bulunabileceğini tekrar gözden geçirdiğini belirten Lambrecht, ordunun kendi envanterinden materyal göndermesinin “sınıra dayandığını” söyledi. Lambrecht, bunun yerine silah değişimi kapsamında Yunanistan’ın Sovyet üretimi tankları Ukrayna’ya göndermesinin öngörüldüğünü aktardı. Bunun karşılığında da, Yunanistan’a Almanya’dan tank gönderilmesi planlanıyor.

Ukrayna hükümeti Almanya’dan ve silah sanayisinden Marder tipi zırhlı işçi taşıyıcı yahut Leopard tipi tanklar talep ediyor. Alman hükümeti bu talebi reddediyor.

Yeşiller: Daha fazlası mümkün

Yeşiller partisinin Eş Genel Lideri Omid Nouripour ise koalisyon ortağının tavrını eleştirerek, “Hükümette herkes daha fazlasının mümkün olduğunu biliyor” dedi. Augsburger Allgemeine gazetesine konuşan Nouripour, yalnızca silah değişimi ile değil, ordunun ve silah sanayisinin envanterinde bulunan silahlarla da direkt sevkiyat yapılmasının mümkün olduğunu söz etti.


Yeşiller Eş Lideri Omid Nouripour Ukrayna’ya daha fazla takviyenin mümkün olduğu görüşünde.Fotoğraf: Frederic Kern/Geisler-Fotopress/picture alliance

Yeşiller Eş Genel Lideri Ricarda Lang da, müttefiklerle birlikte “nerede daha fazla sevkiyat yapılabileceğin” bakılması gerektiğini vurguladı. Fakat Lang da Almanya’nın tek başına hareket etmesine karşı çıktı.

FDP’den zırhlı araç gönderilsin talebi

FDP başkanı ve Maliye Bakanı Christian Lindner de Ukrayna’ya dayanağın artırılması davetini yaptı. Lindner toplumsal medya hesabından yaptığı paylaşımda,

“Bu savaşta onlara dayanak vermek için daha fazlasını yapıp yapamayacağımızı her gün kıymetlendirmemiz gerekiyor. Ukrayna bu savaşı kazanmalı” dedi.

FDP’li savunma siyasetleri uzmanı Marcus Faber ise Bild gazetesine yaptığı açıklamada, Marder tipi zırhlı araçların Ukrayna’ya gönderilmesini talep etti. Faber, “Bizim tanklarımızla kurtuluş daha çabuk gerçekleşir ve daha az Ukraynalı hayatını yitirir” dedi.

Muhalefetten hükümetin tavrına eleştiri

Muhalefetteki Hristiyan Toplumsal Birlik (CSU) partisinin savunma siyasetleri uzmanı Florian Hahn, “Berlin artık çekimser tavra son vermeli ve daha fazla silah sevkiyatı yapmalı” kelamlarıyla hükümeti eleştirdi.


Alman ordusunun envanterinde bulunan PzH 2000 ve Leopard tipi zırhlı araçlarFotoğraf: Ingo Wagner/dpa/picture alliance

Hristiyan Demokrat Birlik partisinden Roderich Kiesewetter de “Ukrayna’nın karşı saldırısının uzun vadede başarılı olması ve Ukrayna’nın topraklarını elinde tutabilmesi için şu anda mümkün olan her türlü askeri dayanağa gereksinimi var” dedi. Funke medya kümesine bağlı gazetelere konuşan Kiesewetter, “Almanya çabucak Marder ve Leopard, Fuchs ve Dingo tipi (zırhlı araçlar) gönderebilir ve sanayiye de süratle bunları üretmesi talimatı verebilir” halinde konuştu.

Continue Reading

AVRUPA

AB’den 35 bin gence fiyatsız tren bileti

Avrupa Birliği (AB) Kurulu ortalarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkelerden 18 yaşındaki 35 bin gence Avrupa genelinde seyahat imkanı sağlayan …

Published

on

Avrupa Birliği (AB) Kurulu ortalarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkelerden 18 yaşındaki 35 bin gence Avrupa genelinde seyahat imkanı sağlayan fiyatsız tren bileti verecek.

AB Komitesi’nden bugün yapılan açıklamaya nazaran, gençlerin AB ülkelerini tanımasını ve keşfetmesini hedefleyen “DiscoverEU” projesi, öğrenci değişim programı Erasmus+ çerçevesinde yürütülüyor. Finansmanını AB’nin karşıladığı proje, gençlerin “Avrupa’nın çeşitliliğini, kültür mirasını ve tarihini keşfetmesini ve kıtanın her köşesinden insanları tanımasını” hedefliyor.

Yılda iki defa yapılan çekilişle verilen fiyatsız tren biletleri bu defa 2004 doğumlu gençlere verilecek. Çekilişe AB ülkelerinin yanı sıra İzlanda, Liechtenstein, Kuzey Makedonya, Norveç, Sırbistan ve Türkiye’den 18 yaşındaki gençler katılabiliyor.

Çekilişi kazananlara kültürel etkinliklerde, spor faaliyetlerinde, toplu taşımada, otel ve restoranlarda indirim sağlayacak kart da verilecek. Çekilişe katılacak olanların online müracaat formunu doldurmasının yanı sıra Avrupa hakkındaki soruları da gerçek yanıtlaması gerekiyor.

Tren bileti için müracaatlar 11-25 Ekim ortasında yapılacak. Kuralları sağlayanlar ortasında yapılacak çekilişi kazananlar ise 1 Mart 2023 ile 29 Mart 2024 tarihleri ortasında 30 gün mühletle Avrupa ülkelerinde seyahat edebilecek.

2018 yılında başlayan DiscoverEU projesi çerçevesinde bugüne kadar 165 bin gence fiyatsız tren bileti sunuldu.

Continue Reading

Trendler