Connect with us

GÜNDEM DIŞI

Rusya F-16 görüşmelerini mi etkilemek istiyor?

ABD ve Türkiye ortasında F-16 görüşmeleri devam ederken Rusya’dan dün Türkiye ile S-400 hava savunma sisteminin ikinci partisinin mukavelesinin …

Published

on

ABD ve Türkiye ortasında F-16 görüşmeleri devam ederken Rusya’dan dün Türkiye ile S-400 hava savunma sisteminin ikinci partisinin mukavelesinin imzalandığına ait bir açıklama gelmesi, şaşkınlık yarattı. Rus haber ajansı TASS’a konuşan Rusya Federal Askeri-Teknik İşbirliği Servisi Yöneticisi Dmitri Şugayev açıklamasında ayrıyeten ikinci parti ile ilgili mutabakat kapsamında S-400 hava savunma sisteminde yer alan modüllerin bir kısmının Türkiye’de üretileceğini de söyledi.

Şugayev’in ajansa düşen kelamlarının akabinde gözler Ankara’ya çevirilirken Savunma Bakanlığı Başkanlığı (SSB) da “Yeni bir gelişme kelam konusu değil. Birinci gün yapılan mutabakata nazaran süreç devam etmektedir” halindeki kısa bir açıklama ile yetindi.

ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan da bir açıklama geldi. Bakanlık Sözcüsü Ned Price, Washington’da dün düzenlenen bir basın toplantısında Türkiye ve ABD ortasında başlayan F-16 görüşmelerine dikkat çekilerek Kremlin’in açıklamasına ait sorulan sorulara cevap verdi. “Bu mevzuda yeni bir gelişmeden haberdar değiliz” diyen Price, Türkiye’ye dolaylı bir ihtarda bulundu. Price, “Rusya’nın Ukrayna’ya karşı acımasız ve haksız savaşında tüm ülkelerin Rusya’nın savunma endüstrisi ile işbirliğinden kaçınması her zamankinden daha fazla hayati ehemmiyet taşıyor. Çünkü bu onları yaptırım riskine sokar” sözlerini kullandı.

Haberlerin milletlerarası ajanslarda yer almasıyla husus piyasalarda da tesir yaparken, Türkiye’nin risk priminin tekrar artışa geçtiği ve borsanın olumsuz etkilendiği gözlendi.


EDAM Yöneticisi Sinan ÜlgenFotoğraf: Kaan Saganak, Cumhuriyet daily

Rusya’nın açıklaması ne manaya geliyor?

Kremlin’den bilhassa ABD ile Türkiye ortasında F-16 uçağı alımı ve modernizasyonu ile ilgili bir müddettir devam eden teknik seviyedeki görüşmelerin dördüncüsü Washington’da yapılırken bu türlü bir açıklamanın gelmesi başlarda soru işareti yarattı.

Peki Türkiye’nin ABD’nin karşı çıkmasına karşın satın aldığı tartışmalı S-400 hava savunma sistemi ile ilgili yeni bir gelişme sahiden var mı? Şayet yoksa Rus yetkililer neden bu açıklamayı yapma gereği duydu?

Ekonomi ve Dış Siyasetler Merkezi (EDAM) Yöneticisi Sinan Ülgen, bu sorulara cevap verirken öncelikle Rusya ile imzalanan S-400 muahedesinin toplam 2,5 milyar dolarlık bir paket olduğunu lakin bu mutabakata nazaran ikinci parti S-400’ün “opsiyonel” kılındığını hatırlatarak Türkiye’nin şimdiye kadar bu ölçünün 1,3 milyar dolarını ödediğini belirtiyor.

Rus yetkililere dayanan dünkü haberlerin “sanki bu mutabakat içindeki ikinci parti opsiyonunun hayata geçirildiği” izlenimi verdiğini fakat bunun hakikat olmadığının SSB tarafından açıklandığını söyleyen Ülgen, Rusya resmi casuslarından bu haberlerin yayımlanmasını “dezenformasyon” olarak nitelendiriyor. Ülgen’e nazaran Rusya’nın hedefi ABD’deki F-16 görüşmelerini zorlaştırmak olabilir.

Milli Savunma Bakanlığı’ndan bir heyet F-16 tedariki ve modernizasyonu teknik görüşmeleri için ABD’de hafta başı temaslara başlamıştı.

Ülgen, Türkiye için bu konjonktürde hem F-16 uçaklarını hem de ikinci S-400’leri almanın mantığı olmadığını söyleyerek şu değerlendirmeyi yapıyor:

“Zaten ikinci parti S-400 alınacaksa F-16 paketi ölür. Ona ne Beyaz Saray takviyesi olur ne de Kongre’den geçer. Münasebetiyle Ankara’nın hem onu yapalım hem onu alalım anlayışına sahip olduğunu düşünmüyorum. Şu anda öncelik olan F-16’lar.”

Türkiye ve Rusya ikinci parti S-400 imzaladı mı?

Dış siyaset uzmanı Aydın Sezer de S-400’lerin birinci iki bataryasının Türkiye’ye sevkinin akabinde sürecin devam ettiğine yönelik açıklamalar yapıldığını anımsatarak Ukrayna savaşıyla birlikte şimdiye kadar bu mevzuda çok ses çıkmadığını fakat bahsin dünkü açıklamalarla yine gündeme geldiğini söz ediyor.

Rusya’nın açıklamasının Türkiye’de güya “yeni bir muahede imzalandı” üzere algılandığını belirten Sezer, lakin Şugayev’in mutabakat için “yeni imzalandığını” değil, “imzalandığını” belirttiğine de dikkat çekiyor.

Sezer, bu son gelişmelere dair iki farklı yaklaşım bulunduğunu ve birinin Rusya’nın F-16 görüşmelerini etkilemek istediği yorumu olduğunu söyleyerek buna kendisinin ihtimal vermediğini zira Rusya’nın bu kademede Erdoğan’ı sıkıntı durumda bırakmak istemeyeceğini tabir ediyor.

İkinci ihtimal olarak ise Türkiye’nin bilgisi dahilinde Rusya’ya yaptırılan bir açıklama olabileceğini kaydeden Sezer, müzakere masasında ABD’ye karşı daha güçlü olma emeli taşıyabileceği yorumu yapıyor.

Sezer, “Buradan çıkan temel sonuç bence şu; Türkiye hala ikinci parti S-400’lerle ilgili masada. Benim şahsi görüşüm bunun imzalandığı ya da paraflandığı yönünde” değerlendirmesini yapıyor.


Dış siyaset uzmanı Aydın SezerFotoğraf: Privat

S-400 süreci nasıl gelişmişti?

Türkiye, 2000’lerin başından itibaren hava savunma sistemini güçlendirmek maksadıyla çeşitli ülkelerdeki sistemlere dair arayışa girmişti.

ABD ile Patriot sistemi için “teknoloji transferi olmayacağı” gerekçesiyle anlaşamayan Türkiye, Eylül 2017’de Rusya Federasyonu ile “acil ihtiyaç” kapsamında iki filo (4 batarya) S-400 Hava Savunma Füzesi Sistemi tedariki ile ilgili olarak 2.5 milyar dolar kıymetinde bir muahede imzaladı.

Bu mutabakat ile Türkiye, Rusya’dan S-400 tedariki gerçekleştiren birinci NATO ülkesi oldu ve başta ABD olmak üzere müttefiklerin reaksiyonunu çekti.

S-400’lerin satın alınması ve akabinde teslimi sürecinde ABD sert reaksiyon gösterdi ve Washington Türkiye’yi F-35 savaş uçağı projesinden çıkarttı. Ayrıyeten Türkiye için üretilmiş olan F-35 uçaklarının teslimatı da durduruldu ve savunma alanında Türkiye’ye birtakım yaptırımlar uygulamaya kondu.

Türkiye ile Rusya ortasında ikinci parti S-400 tedariki ise tekrar imzalanan bu muahede çerçevesinde evvelce beri gündemde olan bir bahis. Türkiye Rusya’dan S-400 aldığı gerekçesiyle F-35’ten çıkarılmasının çabucak akabinde 26 Eylül 2021’de Amerikan CBS kanalına konuşan Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, yeni bir parti S-400 hava savunma sistemi alma konusunda ısrarını koruduğunu belirtmişti.

Savunma Sanayii Lideri İsmail Demir de Nisan 2002’de TRT’de çıktığı yayında bahis ile ilgili konuşmuş ve Türkiye’nin Rusya ile masaya başından beri iki sistem için oturduğunu kaydetmişti. Demir süreci, “Proje, tek bir proje. Bir proje yaptık, ikinci bir projeyi yapacak değiliz. Biz bunun 1. partisini aldık, 2. partiyi de çabucak ardından teslim alabilirdik fakat orada bu sürecin kıymetli parametrelerinden bir tanesi teknoloji transferi ve ortak üretimdi. Bu mevzudaki müzakerelerin biraz vakit alması sonucunda sürecin devamı vakte yayıldı” kelamlarıyla anlatmıştı.

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

GÜNDEM DIŞI

Tekne faciasının bilançosu ağırlaşıyor

Suriye açıklarında Çarşamba günü battığı belirlenen göçmen teknesindeki 77 kişinin cesedine ulaşıldı. Yetkililer meyyit sayısının çok daha fazla …

Published

on

Suriye açıklarında Çarşamba günü battığı belirlenen göçmen teknesindeki 77 kişinin cesedine ulaşıldı. Yetkililer meyyit sayısının çok daha fazla olmasından tasa ediyor.
Olayın şimdiye dek bölgede en fazla can kaybına yol açan tekne faciası olduğu tabir ediliyor.

Suriye’nin kıyı kenti Tartus’tan kaza bölgesine yardım ulaştırıldıFotoğraf: Saleh Sliman via REUTERS

Salı günü Lübnan’ın Trablus kenti limanından hareket ettiği belirtilen teknede Lübnanlı, Suriyeli ve Filistinli göçmenlerin bulunduğu kaydedildi. Göçmenlerin ekonomik nedenlerle Avrupa’ya gidebilmek maksadıyla teknede bulundukları belirtiliyor. Teknenin Tartus kenti açıklarında Ervad adasına yakın bir noktada alabora olduğu bildirildi.

Suriyeli yetkililer, kazada hayatını kaybedenlerin yakınlarının cesetleri teşhis etmek ve teslim almak üzere Lübnan’dan Suriye’ye gelmeye başladıklarını açıkladı.

Suriye devlet televizyonunun aktardığına nazaran Sıhhat Bakanı Muhammed Hasan Gabbaş, Suriye’nin kıyı kenti Tartus’taki El Basel hastanesinde denizden kurtarılan 20 kişinin tedavi altına alındığını bildirdi.
El Basel Hastanesinden bir yetkili Associated Press’e, kurtarılanların sekizinin ağır bakımda olduğunu söyledi. Yetkili 77 kişinin öldüğünü de doğruladı.
Battığında gemide kaç kişinin bulunduğuna dair çelişkili haberler geliyor. Kimi kaynaklar teknedeki insan sayısını en az 120 olarak açıkladı. Lakin bu ve teknenin büyüklüğü ve kapasitesi üzere soruların karşılıkları şimdi belirli değil.

Lübnan Ulaştırma Bakanı Ali Hamiyeh, sağ olarak kurtarılanların 12’sinin Suriyeli, beşinin Lübnanlı ve üçünün Filistinli olduğunu söyledi.
Lübnan İçişleri Bakanı Bassam Mevlavi de sekiz cesedin Cuma günü erken saatlerde Lübnan’a nakledildiğini açıkladı. Gün içerisinde cesetlerin nakliyesine devam edildi. 

Bu, mülteci akınının Avrupa’ya ağırlaştığı 2015 yılından bu yana en ölümcül tekne kazalarından biri. Ekonomik krizin pençesindeki Lübnan’dan deniz yoluyla Avrupa’ya gidenlerin sayısında artış yaşanıyor. Birleşmiş Milletler’in datalarına nazaran Lübnan’da yaklaşık 1 milyon Suriyeli, yaklaşık 400 bin de Filistinli sığınmacı var.
Lübnan Lirası, ekonomik krizin başladığı 2019 yılından beri yüzde 95 oranında paha kaybetti. Yoksulluğun arttığı Lübnan’da halkın yüzde 74’ten fazlası ekonomik krizden etkileniyor.

Continue Reading

GÜNDEM DIŞI

KATE MIDDLETON VE MEGHAN MARKLE NEDEN BALMORAL’DA DEĞİL?

Prens Harry, Prens William ve Prens Charles geçtiğimiz hafta Balmoral, İskoçya’da hayatını kaybeden Kraliçe II. Elizabeth’in yanına gittiler …

Published

on

Prens Harry, Prens William ve Prens Charles geçtiğimiz hafta Balmoral, İskoçya’da hayatını kaybeden Kraliçe II. Elizabeth’in yanına gittiler. Meghan Markle ve Kate Middleton’ın ise eşlerine katılmaması dikkat çekti. Sarayın açıklamasından sonra Londra’da kalan Meghan Markle, yapılan birinci açıklamaya karşın Prens Harry ile birlikte İskoçya’ya gitmedi. Kraliçe’nin durumunun makûs olduğu haberlerinin akabinde İskoçya’ya gitmesi beklenen Markle ve Middleton, beklenenin tersine geride kaldı.

Kate Middleton ise gelecekte Kral’ın eşi unvanına erişirken, Prens George ise Prens William’ın akabinde tahtta ikinci sıraya yükseldi. Kraliçe’nin yanına yalnızca Prens William gitti. Kate Middleton’ın Londra’da kalma sebebinin çocuklarına bakması gerektiği olarak açıklandı. Durumu kötüleştiği vakit Balmoral, İskoçya’da hekim nezareti altında olan Kraliçe II. Elizabeth, o gün hayatını kaybetti.

Daha sonra Windsor Sarayı’nda görüntülenen Middleton, çocukları Prens George, Prenses Charlotte ve Prens Louis’yi Lambrook School isimli okullarındaki birinci günlerinden aldı. Kardeşi Prens Harry ile birlikte Balmoral’a giden Prens William ise, babası Prens Charles ve üvey annesi Camilla’ya katıldı. Sarayın yaptığı resmi açıklamada yalnızca Kral Charles ve Kral Eşi Camilla’nın Balmoral’da olacağı ve sonraki gün Londra’ya dönecekleri bildirildi.

Meghan Markle’ın Londra’da kalmasının sebebi açıklanmasa da bunun Kraliyet Ailesi’ne özel vakit tanımak istemesi olarak iddia edildi. Tüm şartlara ve kararlara karşın Kraliçe ile epey yakın olan Meghan ve Harry, kızlarının ismini Lilibet koymuşlardı. Nisan ayında ‘The Today Show’ programına katılan Prens Harry, “Büyükannemle çok özel bir bağlantımız var. Benimle diğerleriyle konuşamadığı şeyleri konuşabiliyor,” demişti. Prens Harry ve Meghan Markle’ın Kraliyet Ailesi ile bağları Oprah röportajından sonra zedelense de Kraliçe’nin vefatından sonra ailenin daha yakın olacağı kestirim ediliyor.

Continue Reading

GÜNDEM DIŞI

KRALİÇE ELIZABETH’İN PRENS PHILIP’E SON KELAMLARI

Kraliçe’nin 7 Eylül Perşembe günü mevt haberinin akabinde dünya, kocası merhum Prens Philip ile olan hoş bağına bir göz attı.2022 Mart ayında …

Published

on

Kraliçe’nin 7 Eylül Perşembe günü mevt haberinin akabinde dünya, kocası merhum Prens Philip ile olan hoş bağına bir göz attı.

2022 Mart ayında, Londra’daki Westminster Abbey’de Edinburgh Dükü Prens Philip’in anısına bir şükran merasimi düzenlendi. Bu vesileyle, Kraliçe II. Elizabeth’in merhum kocasına son kelamları ortaya çıktı.

Dük 9 Nisan 2021’de 99 yaşında vefat ettikten sonra, 17 Nisan’da onun için samimi bir Kraliyet Cenazesi Merasimi düzenlendi.

St George’s Chapel’de o sırada Covid-19 kısıtlamaları nedeniyle yalnızca 30 kişinin iştirakiyle gerçekleşen merasimde Majesteleri, Prens Philip’in tabutunun üzerine tatlı bir not taşıyan özel bir çelenk koydu. Dük’e bildirisinde şunlar yazıyordu: “Sevgiyle anıyorum, Elizabeth.”

El yazısı ve siyah kenarlı, kraliyet ailesinin yas geleneklerine bağlı iletisi gösteren kart… Çelenk ise beyaz zambaklar, karmaşık beyaz güller, beyaz frezyalar, beyaz balmumu çiçekleri, beyaz tatlı bezelye ve yaseminden oluşuyordu.

Sosyal aralı cenaze merasiminden evvel, Kraliçe ve dört çocuğu Prens Charles, Prens Andrew, Prens Edward ve Prenses Anne, merasim alayına katıldı. Aileye, Kraliçe’nin torunları Prens William ve Prens Harry’nin yanı sıra Peter Phillips, Koramiral Sir Tim Laurence ve Snowdon Kontu da katıldı.

Canterbury Başpiskoposu Justin Welby ve Windsor Dekanı David Conner tarafından yönetilen cenaze merasimine Cornwall Düşesi Camilla, Cambridge Düşesi Kate Middleton ve Wessex Kontesi Sophie de katıldı. İkincisine çocukları Lady Louise Windsor ve James, Vikont Severn eşlik etti. Kraliçe’nin birinci kuzenleri Prenses Alexandra, Gloucester Dükü ve Kent Dükü de hazır bulundu.


Prens Philip ve Majesteleri, ölmeden evvel 73 yıl evli kaldılar. 1934’te tanıştılar ve Kasım 1947’de Westminster Abbey’de evlenmeden evvel 9 Temmuz 1947’de nişanlandıklarını açıkladılar. Düğünlerini Buckingham Sarayı’nda bir öğlen yemeği ve Dük’ün Hampshire’daki aile mülkü Broadlands’da bir balayı izledi.

Continue Reading

Trendler