Connect with us

BİLİM

Fay tespit edilmeyen yerlerde de deprem olmakta

Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Kısmı’nda misyonlu Doç. Dr. Serkan Irmak, Türkiye’nin etkin fay haritasında fay …

Published

on

Kocaeli Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeofizik Mühendisliği Kısmı’nda misyonlu Doç. Dr. Serkan Irmak, Türkiye’nin etkin fay haritasında fay görülmeyen noktalarda da sarsıntılar yaşandığını tabir ederek, “Ardahan paftasına baktığımız vakit orada da tespit edilmiş rastgele bir fay olmamasına karşın son 10 yılda 3.5’tan büyük zelzelelerin olduğunu görmekteyiz. Burada zelzelelerin meydana geliyor olması aslında bu bölgelerin etkin faylar içerdiğini göstermektedir” dedi.

Türkiye’de çok etkin fayların olduğunu belirten Doç. Dr. Irmak, “Türkiye, Alp- Himalaya zelzele jenerasyonu üzerinde yer almakta. Buradaki tektonik hareketler sonucunda da çok etkin faylarımız var. Kuzey Anadolu Fayı ve Doğu Anadolu Fayı bunlardan biri. Bu fay sistemlerinin ve tektonik hareketlerin geliştirmiş olduğu öteki faal faylar da var. Bu faylar vakit zaman yıkıcı sarsıntılara yol açmakta. Bunun dışında Türkiye geneline baktığımızda etkin olarak tespit edilmemiş fayların bulunduğu yerlerde de sarsıntılar olduğunu görmekteyiz” diye konuştu.

“DEPREMLERİN OLMASI ETKİN FAYLAR İÇERDİĞİNİ GÖSTERİYOR”

Yurt genelinde son devirlerde yaşanan kimi sarsıntıların fay haritasındaki çizgilerden uzak bölgelerde meydana geldiğini aktaran Doç. Dr. Irmak, “Geçtiğimiz kasım ayında Konya’nın Meram ilçesinde bir sarsıntı meydana geldi. Etkin fay haritasına baktığımız vakit bu bölgede tespit edilmiş canlı bir faal fay yok. Doğu Anadolu Bölgesi’ne baktığımız vakit bilhassa Ardahan paftasında tespit edilmiş rastgele bir fay olmamasına karşın son 10 yılda 3.5’tan büyük sarsıntıların olduğunu görmekteyiz. Hasebiyle faylar sarsıntıları mi üretir, sarsıntıları mi faylar üretir sorusunun yanıtından hareket edersek; sarsıntılar fayları ürettiği için bu bölgede zelzelelerin meydana geliyor olması aslında bölgelerin faal faylar içerdiğini göstermekte” dedi.

“BU BÖLGELERDE ÇALIŞMA YAPILMASI ÖNEMLİ”

Fay haritasındaki birtakım bölgelerde araştırılmaların derinleştirilmesinin kıymetli olduğunu söyleyen Doç. Dr. Irmak, kelamlarına şöyle devam etti:

“Türkiye genelinde faal fay araştırma çalışmalarına yönelik incelemelerin sayılarının artırılması, bu gölgelerde yaşayan insanların muhtemel bir zelzele karşısında sarsıntı ziyanlarının azaltılması çalışmalarında kıymetli olacak. Mikro bölgeleme ismini verdiğimiz çalışmalar sonrasında yapılacak olan sismik tehlike tahlillerinde bir gereksinim olan faal fayların ortaya çıkartılması, oradaki insanların karşılaşacağı mümkün sarsıntılarda yaşanacak hasarların azaltılması noktasında kıymetli olacaktır.”

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

BİLİM

Mars’tan evvel Venüs’e gitmeliyiz

Kurşunu eritecek kadar sıcak yüzeyi, ezici atmosferik basıncı ve sülfürik asit bulutları ile komşu gezegen Venüs, insan keşif seferleri için en …

Published

on

Kurşunu eritecek kadar sıcak yüzeyi, ezici atmosferik basıncı ve sülfürik asit bulutları ile komşu gezegen Venüs, insan keşif seferleri için en cazip yer üzere görünmeyebilir. Fakat bir küme uzman, öbür bir gezegene yapılacak mürettebatlı bir vazife için ilk maksadın Mars yerine başka en yakın komşumuz olması gerektiğini savunuyor.

Tabii ki bu türlü bir çalışmanın kayda paha dezavantajları bulunuyor. Yüzeyde yürüyerek hayatta kalmanın imkansız olacağından ötürü, astronotların bir uçuş misyonunda uzay gemilerinin güvenliğinden gezegene bakmak zorunda kalacaklardır.

Ancak Venüs, Mars’a potansiyel olarak üç yıllık bir gidiş-dönüş ile karşılaştırıldığında, bir yıl içinde geri dönülebilecek bir misyonu mümkün kılan bir formda çok daha yakınımızda yer alıyor. Geçtiğimiz hafta Paris’teki Milletlerarası Astronomi Kongresi’nde (IAC) sunulan bir rapora nazaran, bir uçuş, bilimsel olarak bedelli olacaktır ve Mars’ı ziyaret etmenin öncüsü olarak uzun bir derin uzay misyonunun çok kıymetli bir tecrübesini sağlayabilir.

Johns Hopkins Üniversitesi uygulamalı fizik laboratuvarından ve Venüs uçuşunun savunucularından Dr. Noam Izenberg, “Venüs, çok güçlü bir yüzey ortamına sahip olduğu için makûs bir üne sahip” dedi ve devam etti: “Mevcut NASA paradigması, Ay’dan Mars’a yanlışsız. Venüs’ü bu yolda ek bir gaye olarak göstermeye çalışıyoruz.

Izenberg, NASA’nın 2030’ların sonunda başarmayı umduğu mürettebatlı Mars inişine bir Venüs uçuşunun dahil edilmesi için pratik argümanlar olduğunu belirtiyor. Gezegen “yanlış” istikamette olmasına karşın, sapan olarak da bilinen hareket ile Venüs’ün etrafından dönmek, kızıl gezegene ulaşmak için gereken seyahat müddetini ve yakıtı azaltabilir. Bu, Venüs’e mürettebatlı bir uçuş seyahatini NASA’nın en son gayesine giden doğal bir basamak haline getirecektir.

Izenberg ayrıyeten “Kendinizi tam bir Mars vazifesine adamadan, insanların derin uzayda nasıl çalıştığını öğreneceksiniz” diyor ve devam ediyor: “Ve bu yalnızca hiçbir yerin ortasına gitmek değil – birinci sefer öteki bir gezegeni ziyaret ediyor olacağınız için bir itibara sahip olacaktır.

Ancak herkes bu konsepte ikna olmuş değil. UCL’nin Mullard uzay bilimi laboratuvarında bir uzay bilimcisi olan Prof. Andrew Coates, “Gerçekten gitmek için hoş bir yer değil. Cehennem üzere bir ortam ve bir insan misyonu için termal zorluklar epey kıymetli olacaktır” diyor. Coates ayrıyeten, Venüs’ün haklı olarak bilimsel keşiflerin odak noktası olduğunu, lakin bir insan geçişinin bize çok fazla bir şey katmayacağını söylüyor.

Continue Reading

BİLİM

Kaplumbağaların kabukları hakkında herkesi şaşırtan gerçekler

Oyulmuş kabuğu da dahil olmak üzere bir kaplumbağa iskeletinin imajını gösteren viral bir tweet internette dolaşmaya devam ediyor. Tweet’te …

Published

on

Oyulmuş kabuğu da dahil olmak üzere bir kaplumbağa iskeletinin imajını gösteren viral bir tweet internette dolaşmaya devam ediyor. Tweet’te, “Kaplumbağaların kabuklarının ‘içinde’ olmadıklarına dair günlük hatırlatma” yazıyor ve şöyle devam ediliyor: “O kabuklar, Onların bir kesimidir; kendi kabuklarıdır.

Birçok kullanıcı bu bilgiyi duyunca şaşırarak hislerini söz etmek için çeşitli GIF’ler ve fotoğraflar paylaşıyor.

EveryReptiles.com’un söylediğine nazaran kara ve deniz kaplumbağaları, bedenlerinin bir modülü olan kabuklara sahip olan tek hayvanlar.

Web sitesinde, “Kabuklar, tüm kaplumbağaların hayatta kalması için değerlidir ve evcil hayvan cinslerinde de farklı değildir” deniliyor. Açıklama şöyle devam ediyor: “Bir kaplumbağanın bedenindeki birçok biyolojik süreci korur ve desteklerler.

Bir kaplumbağa kabuğunun, birden fazla kişinin kaplumbağanın sırtı olarak düşündüğü üst kısım olan kabuk dahil olmak üzere iki ana modülü vardır. İkinci kısım da kaplumbağanın göbeği olarak kabul edilen alt kısım olan plastrondur.

Kabuklar, kaplumbağanın hayati organlarını korumak ve güçlü çeneleri olsa bile yırtıcıların onları ısırmasını zorlaştırmak için kullanılır.

Bilim insanlarının söylediğine nazaran, bir kaplumbağanın kabuğunun nasıl evrimleştiği hala aşikâr değil. Bu hayvanların nasıl ve neden kabuklara sahip oldukları yıllardır tartışılıyor. Başlangıçta bir kaplumbağa kabuğunun hayvanın omurgasının ve kaburgalarının uzantısı olduğuna inanılıyordu, ancak daha sonra iskeletinin bir kesimi olduğu keşfedildi.

Kabuk, bir kaplumbağanın temel hayatta kalma fonksiyonlarının değerli bir kesimi olduğu için, hayvanın kabuksuz kısa bir müddet bile hayatta kalamaması çok mümkündür.

Kabuk, hayatta kalması için gerekli olan hudut uçlarını ve kemikleri içerir, yani kabuğuna dokunursanız kaplumbağa bunu hissedebilir.

Kısacası bir kaplumbağa için kabuk, içinde olduğu bir kap olmanın çok ötesindedir, direkt iskeletinin bir kesimidir ve ondan ayrılması kelam konusu olamaz.

Continue Reading

BİLİM

COVID-19 salgınında çok gerilerde kalan Japonya, bu sefer kesenin ağzını açıyor

Nature’ın bildirdiğine nazaran Japonya hükümeti, ülkesinin gelecekteki rastgele bir salgına daha düzgün hazırlanmasını sağlamak emeliyle aşı …

Published

on

Nature’ın bildirdiğine nazaran Japonya hükümeti, ülkesinin gelecekteki rastgele bir salgına daha düzgün hazırlanmasını sağlamak emeliyle aşı araştırmalarına 2 milyar dolarlık fon ayırdı. Japonya yalnızca aşı geliştirmede değil, tıpkı vakitte COVID-19 konusunda aşıları onaylamada da başka ülkelerin gerisinde kalmıştı. Yayının belirttiği üzere, Japonya’nın en gelişmiş COVID-19 aşı adaylarından üçü hala klinik deneylerden geçiyor. Ülke, bu durumun tekrarını önlemek için Mart ayında Stratejik Biyomedikal Gelişmiş Aşı Araştırma ve Geliştirme Merkezi‘ni (SCARDA) kuracağını duyurmuştu.

SCARDA’nın merkezi araştırma merkezi Tokyo’da olacak, fakat Osaka Üniversitesi, Nagasaki Üniversitesi, Hokkaido Üniversitesi ve Chiba Üniversitesi’nden oluşan dört temel enstitü tarafından desteklenecek. 2 milyar dolarlık fonun beş yıl boyunca çalışmalar için kâfi olması bekleniyor. Merkezin aşı araştırma ve geliştirme projelerine 1,2 milyar dolar harcanırken, ilaç geliştirme alanındaki start-up’ları desteklemek için 400 milyon dolar harcanacak. Başka 400 milyon dolar ise ülke genelinde bir araştırma merkezleri ağı kurmaya ve aşı testlerine harcanacak.

SCARDA başlangıçta COVID-19, maymun çiçeği, SARS, dang humması ve Zika virüsü dahil olmak üzere sekiz bulaşıcı hastalık için aşı geliştirmeye odaklanacak. Araştırmacılar, mRNA ve viral vektörler gibi çeşitli aşı teknolojilerini de araştıracaklar. Merkez, “gelecekteki aşılar için tohum bulmayı” hedefliyor, fakat sonuncu maksadı, salgına dönüşme potansiyeline sahip bir patojenin tanımlanmasından sonraki 100 gün içinde teşhis testleri, aşılar ve tedaviler geliştirebilmek.

Continue Reading

Trendler